N\u00eb v\u00ebshtrimin historik, legjislacioni mbi ekzekutimin e vendimeve gjyq\u00ebsore ka njohur rrug\u00ebn e vet t\u00eb zhvillimit dhe t\u00eb transformimit q\u00eb nga krijimi i shtetit t\u00eb pavarur shqiptar deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme. Ai ka p\u00ebsuar ndryshime n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb zhvillimeve ekonomike, shoq\u00ebrore, politike ideologjike etj. Shpallja e pavar\u00ebsis\u00eb m\u00eb 28 N\u00ebntor 1912, sh\u00ebnoi fillimin e nj\u00eb etape t\u00eb re historike n\u00eb procesin e formimit t\u00eb shtetit dhe t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs shqiptare dhe bashk\u00eb me to dhe ngritjen e nj\u00eb legjislacioni mbi ekzekutimin e vendimeve gjyq\u00ebsore, m\u00ebnyrat e ekzekutimit t\u00eb tyre si dhe institucionet p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n\n\n\n
Historiku i krijimit t\u00eb sh\u00ebrbimit t\u00eb p\u00ebrmbarimit gjyq\u00ebsor privat, si aktivitet funksional, daton q\u00eb n\u00eb vitin 1915, dy vite pas krijimit t\u00eb shtetit shqiptar. N\u00eb vitet 1915-1916, n\u00eb zonat e pushtuara nga Italia (Vlor\u00eb, Gjirokast\u00ebr etj.) \u00e7\u00ebshtjet civile gjykoheshin nga gjykatat fetare. P\u00ebrmbarimi i akt-gjykimeve (vendimeve) t\u00eb k\u00ebtyre gjykatave i ngarkohej kryetarit t\u00eb k\u00ebsaj gjykate. \u00cbsht\u00eb interesant fakti i r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb q\u00eb merrte ky profesion n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, ku k\u00ebrkesa ligjore p\u00ebr autoritetin, i cili do t\u00eb duhej t\u00eb lejohej t\u00eb p\u00ebrmbarimore akt-gjykimet p\u00ebrmbante shum\u00eb komponent\u00eb si: aft\u00ebsit\u00eb morale, juridike, diplom\u00eb universiteti, ose v\u00ebrtetim se \u201ckandidati ka vepruar s\u00eb paku 10 vjet si avokat\u201c.<\/p>\n\n\n\n
P\u00ebrgjat\u00eb viteve, 1915-1917-1922-1924-1925-1928, aktiviteti p\u00ebrmbarimor privat dokumentohet n\u00eb shum\u00eb shkresa (t\u00eb ruajtura deri sot nga arkiva e shtetit), si nj\u00eb veprimtari, q\u00eb zhvillohej nga nj\u00eb zyr\u00eb e posa\u00e7me, e cila i drejtohej Ministris\u00eb s\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb asaj kohe me terminologjin\u00eb: \u201cp\u00ebrmbarimi paguhet nga t\u00eb interesuarit dhe jo nga arka e shtetit<\/em>\u201d. Miratimi i legjislacionit civil n\u00eb 1929, nga qeveria e Zogut u shoq\u00ebrua edhe me plot\u00ebsimin e ligjit t\u00eb p\u00ebrmbarimit.<\/p>\n\n\n\n Ndryshimet e b\u00ebra me ligjin dat\u00eb 5.1.1934, njihnin si alternativ\u00eb t\u00eb ekzekutimeve q\u00eb kryente p\u00ebrmbaruesi edhe burgimin p\u00ebr disa kategori debitor\u00ebsh. Po ky ligj p\u00ebrmir\u00ebsohet edhe m\u00eb tej me ligjin dat\u00eb 9.8.1937 \u201cMbi p\u00ebrmir\u00ebsimin e dispozitave procedurale dhe t\u00eb ligjit t\u00eb p\u00ebrmbarimit n\u00eb fuqi<\/em>\u201d. Periudha e pushtimit nazifashist nuk u shoq\u00ebrua me ndryshime rr\u00ebnj\u00ebsore n\u00eb strukturat gjyq\u00ebsore, thjesht u p\u00ebrshtat\u00ebn nga ana procedurale me k\u00ebrkesat e pushtuesve.<\/p>\n\n\n\n Pra, t\u00eb dh\u00ebnat e sh\u00ebrbimit t\u00eb p\u00ebrmbarimit gjyq\u00ebsor me baza private, kan\u00eb nj\u00eb gjenez\u00eb historike t\u00eb lavd\u00ebrueshme po t\u00eb konsiderojm\u00eb faktin se vet\u00eb shteti shqiptar \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm n\u00eb mosh\u00eb 102-vje\u00e7are.<\/p>\n\n\n\n N\u00eb vitet e sistemit monist-komunist, ky sh\u00ebrbim u vendos n\u00eb funksionin shtet\u00ebror t\u00eb koh\u00ebs, n\u00eb var\u00ebsi direkte t\u00eb gjykatave t\u00eb shtrira n\u00eb baz\u00eb rrethesh n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb territorin e Shqip\u00ebris\u00eb. Natyrisht, nga viti 1945 deri n\u00eb vitin 1991, kur sistemi komunist komandonte regjimin shtet\u00ebror, p\u00ebrmbarimi n\u00eb baza private ashtu si \u00e7do iniciative tjet\u00ebr private, nuk lejohej t\u00eb ekzistonte p\u00ebr shkak t\u00eb regjimit t\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n\n\n\n Si organe p\u00ebrmbarimore t\u00eb viteve 1944-1951: konsideroheshin seksionet e drejt\u00ebsis\u00eb, t\u00eb krijuara nga qarkore e organeve t\u00eb reja t\u00eb pushtetit popullor. K\u00ebto seksione natyrisht, nuk kryenin veprimtari t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb p\u00ebrmbarimore; ato nuk shpreheshin p\u00ebr titullin e pron\u00ebsis\u00eb, por zgjidhnin vet\u00ebm problemin e rivendosjes n\u00eb posedim.<\/p>\n\n\n\n Ligje t\u00eb viteve 1951 dhe 1968 rregulluan disi procedurat p\u00ebrmbarimore, por i vendos\u00ebn ato totalisht n\u00ebn var\u00ebsin\u00eb e gjykatave popullore t\u00eb rretheve, t\u00eb cilat kontrolloheshin plot\u00ebsisht nga kryetari i gjykate, duke zhdukur k\u00ebshtu t\u00ebr\u00ebsisht autonomin\u00eb procedurale t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmbaruesi gjyq\u00ebsor.<\/p>\n\n\n\n N\u00eb fillimin e viteve \u201990, kur Shqip\u00ebria ndryshoi regjimin nga ai komunist nj\u00ebpartiak, n\u00eb regjim demokratik i cili filloi epok\u00ebn e pluralizmit, \u00e7\u00ebshtja e pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb gjykatave u shtrua n\u00eb nj\u00eb rrafsh t\u00eb gjer\u00eb dhe mbi baza reale. Vet\u00eb pranimi i parimit t\u00eb ndarjes s\u00eb pushteteve, si nj\u00eb nga shtyllat mb\u00ebshtet\u00ebse t\u00eb organizimit t\u00eb shtetit demokratik, do t\u00eb thoshte heqje dor\u00eb nga pranimi i ep\u00ebrsis\u00eb s\u00eb nj\u00eb pushteti ndaj t\u00eb tjer\u00ebve. Kjo, krahas zhdukjes s\u00eb monopolit politik t\u00eb nj\u00eb partie dhe mbik\u00ebqyrjes s\u00eb rrept\u00eb t\u00eb saj edhe mbi gjykata, u hap rruga p\u00ebr nj\u00eb pavar\u00ebsi efektive nga ana e pushtetit gjyq\u00ebsor.<\/p>\n\n\n\n Megjith\u00ebse p\u00ebrmbarimi privat ishte nj\u00eb veprimtari e njohur nga legjislacioni i vjet\u00ebr shtet\u00ebror shqiptar, q\u00eb prej vitit 1991 deri n\u00eb 2001, sh\u00ebrbimi p\u00ebrmbarimor mbeti n\u00eb var\u00ebsi direkte t\u00eb gjykatave t\u00eb rretheve, si shtojc\u00eb ekzekutive e veprimtaris\u00eb s\u00eb tyre.<\/p>\n\n\n\n Vet\u00ebm n\u00eb vitin 2001 miratohet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nj\u00eb ligj organik p\u00ebr organizimin dhe funksionimin e sh\u00ebrbimit p\u00ebrmbarimor gjyq\u00ebsor shtet\u00ebror i cili trajtoi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbim, i cili funksionon edhe sot si i till\u00eb: autonom dhe i pavarur nga hallkat e sistemit gjyq\u00ebsor, por n\u00eb var\u00ebsi direkte hierarkike dhe t\u00eb centralizuar nga Ministria e Drejt\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n\n\n\n Me krijimin e tij, sh\u00ebrbimi i p\u00ebrmbarimit shtet\u00ebror pati 113 p\u00ebrmbarues t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb zyra juridiksionale t\u00eb ve\u00e7anta sipas gjykatave, n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb territorin e vendit. Sot ky sh\u00ebrbim \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjysmuar n\u00eb numrin e tij (rreth 60) p\u00ebr shkak t\u00eb ep\u00ebrsis\u00eb q\u00eb krijoi dalja e ligjit p\u00ebr sh\u00ebrbimin e p\u00ebrmbarimit privat n\u00eb vitin 2008.<\/p>\n\n\n\n Shqip\u00ebria iu bashkua K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs n\u00eb 13 korrik 1995. Q\u00eb prej asaj kohe nj\u00eb prej pikave t\u00eb cilit i referoheshin vazhdimisht raport-progreset nd\u00ebrkomb\u00ebtare n\u00eb angazhimin dhe aspirat\u00ebn e shtetit shqiptar p\u00ebr t\u2019u an\u00ebtar\u00ebsuar n\u00eb Bashkimin e Evropian (EU), ishte ekzekutimi i vendimeve gjyq\u00ebsore, apo titujve ekzekutiv\u00eb.<\/p>\n\n\n\n N\u00eb n\u00ebntor 2004 u hartua \u201cPlani komb\u00ebtar i veprimit mbi rregullimin e sistemit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb<\/em>\u201d, ku u parashikua q\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn 2005-2007 t\u00eb p\u00ebrafrohej edhe legjislacioni mbi sh\u00ebrbimin e ekzekutimit t\u00eb vendimeve gjyq\u00ebsore duke ndjekur nj\u00eb struktur\u00eb t\u00eb bazuar mbi standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe ato t\u00eb BE-s\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet krijimit t\u00eb sh\u00ebrbimit t\u00eb dyfisht\u00eb (double track system): sh\u00ebrbimit publik shtet\u00ebror (ekzistues) dhe atij privat. Ekspert\u00ebt m\u00eb t\u00eb mir\u00eb vendas s\u00eb bashku me ata t\u00eb huaj (misionit EURALIUS), pat\u00ebn punuar prej disa vitesh dhe pas nj\u00eb pritje t\u00eb gjat\u00eb (q\u00eb prej 2005) \u201ce detyruan\u201d qeverin\u00eb shqiptare t\u00eb d\u00ebrgoj\u00eb n\u00eb Kuvendin e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitin 2008, ligjin nr.10 031 \u201cP\u00ebr sh\u00ebrbimin p\u00ebrmbarimor gjyq\u00ebsor privat<\/em>\u201d, i cili u miratua.<\/p>\n\n\n\n S\u00eb bashku me ligjin, specialist\u00ebt vendas dhe t\u00eb huaj duke parashikuar specifikat e k\u00ebtij sh\u00ebrbimi t\u00eb ri n\u00eb realitetin shqiptar, p\u00ebrcaktuan edhe tarifat financiare q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrdoreshin nga operator\u00ebt p\u00ebrmbarimor\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim. K\u00ebto tarifa, u detajuan n\u00eb udh\u00ebzimin nr. 1240\/5 t\u00eb dat\u00ebs 15.9.2009, i cili u miratua nga Ministria e Financave dhe e Drejt\u00ebsis\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb vet\u00ebm n\u00eb shtator 2010 u licencuan 62 p\u00ebrmbaruesit e par\u00eb gjyq\u00ebsor\u00eb privat\u00eb pas nj\u00eb konkurrimi publik t\u00eb mbik\u00ebqyrur nga ministri i Drejt\u00ebsis\u00eb. Konkurrimi i zhvilluar gusht 2010, ku pothuajse 95% e konkurrent\u00ebve vinin nga radh\u00ebt e p\u00ebrmbarimit shtet\u00ebror, testoi njohurit\u00eb juridike specifike dhe licencoi 62 jurist\u00eb, me titullin e p\u00ebrmbaruesit gjyq\u00ebsor privat, t\u00eb cil\u00ebt pas nj\u00eb betimi ceremonial dhe solemn, filluan aktivitetin e tyre.<\/p>\n\n\n\n Megjith\u00ebse tre vite me vones\u00eb nga parashikimi, sh\u00ebrbimi p\u00ebrmbarimor privat filloi pun\u00ebn dhe n\u00eb vitet 2011-2012 dha rezultatet e para pozitive t\u00eb funksionimit t\u00eb tij.<\/p>\n\n\n\n Sugjerimi i ekspert\u00ebve t\u00eb BE-s\u00eb funksionoi kur rezultatet e p\u00ebrmbarimit privat treguan se \u201c\u2026 e nj\u00ebjta trup\u00eb njer\u00ebzore profesionist\u00ebsh po t\u00eb motivohej financiarisht dhe privatisht do t\u00eb jepte rezultat tjet\u00ebr edhe sikur t\u00eb krahasohej me vetveten kur punonte n\u00ebn struktura dhe pagesa thjesht shtet\u00ebrore<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n Me marrjen e 62 licencave t\u00eb para, p\u00ebrmbaruesit gjyq\u00ebsor privat\u00eb krijuan Dhom\u00ebn Komb\u00ebtare t\u00eb P\u00ebrmbarueseve Gjyq\u00ebsor\u00eb Privat\u00eb n\u00eb tetor 2010. Ata miratuan Statutin e par\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj Dhome dhe zgjodh\u00ebn organet drejtuese t\u00eb saj. Kryetari i par\u00eb i k\u00ebsaj organizate ka qen\u00eb z. Petrit Qarri, i cili e p\u00ebrfaq\u00ebsoi Dhom\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb mandat 4-vje\u00e7ar (2010-2014). Kryetari i Dhom\u00ebs n\u00eb vijim \u00ebsht\u00eb z. Tedi Malaveci, i cili ka p\u00ebrfaq\u00ebsuar organizat\u00ebn n\u00eb 8 vitet e fundit (2014-2022) duke u rikonfirmuar n\u00eb drejtimin e saj dhe p\u00ebr mandatin 2022-2026. P\u00ebrgjat\u00eb 10 viteve numri i p\u00ebrmbaruesve gjyq\u00ebsor\u00eb aktiv\u00eb \u00ebsht\u00eb rritur nga 62 n\u00eb 150 dhe aktualisht jan\u00eb 144 p\u00ebrmbarues gjyq\u00ebsor\u00eb privat\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt ushtrojn\u00eb aktivitetin e tyre n\u00eb gjith\u00eb territorin e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n\n\n\n Dhoma Komb\u00ebtare e P\u00ebrmbaruesve Gjyq\u00ebsor\u00eb Privat\u00eb q\u00eb prej vitit 2012 \u00ebsht\u00eb an\u00ebtare me t\u00eb drejta t\u00eb plota n\u00eb \u201cOrganizat\u00ebn Bot\u00ebrore t\u00eb P\u00ebrmbaruesve Gjyq\u00ebsor\u00eb\u201d (UIHJ).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" N\u00eb v\u00ebshtrimin historik, legjislacioni mbi ekzekutimin e vendimeve gjyq\u00ebsore ka njohur rrug\u00ebn e vet t\u00eb zhvillimit dhe t\u00eb transformimit q\u00eb nga krijimi i shtetit t\u00eb pavarur shqiptar deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme. Ai ka p\u00ebsuar ndryshime n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb zhvillimeve ekonomike, shoq\u00ebrore, politike ideologjike etj. Shpallja e pavar\u00ebsis\u00eb m\u00eb 28 N\u00ebntor 1912, sh\u00ebnoi fillimin e […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"template\/fullwidth.php","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"pgc_sgb_lightbox_settings":"","footnotes":""},"class_list":["post-26","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dhkpgjp.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/26","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dhkpgjp.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/dhkpgjp.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dhkpgjp.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dhkpgjp.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/dhkpgjp.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/26\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":614,"href":"https:\/\/dhkpgjp.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/26\/revisions\/614"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dhkpgjp.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}